Sociale Hygiëne: heb je een cursus nodig of alleen het examen?

Wat eist de wet?

De eisen staan in artikel 8 van de Alcoholwet. Leidinggevenden van een horeca- of slijtersbedrijf moeten minimaal 21 jaar zijn, mogen niet van slecht levensgedrag zijn en mogen niet onder curatele staan. Daarnaast moeten ze voldoende kennis en inzicht hebben op het gebied van sociale hygiëne en ingeschreven staan in het Register Sociale Hygiëne. De leeftijdseis en de eis van sociale hygiëne gelden ook voor wie direct leidinggeeft aan zo'n bedrijf.

Op de eis van sociale hygiëne bestaat een uitzondering. Een leidinggevende voor wiens rekening en risico het bedrijf draait, maar die zich niet met de bedrijfsvoering bemoeit, hoeft niet aan de eis van sociale hygiëne te voldoen, als de vergunninghouder dat schriftelijk bevestigt. Bij een paracommerciële organisatie, zoals een sportvereniging met een kantine, moeten minstens twee leidinggevenden aan de eisen voldoen. De alcoholvergunning vraag je aan bij je gemeente, meldt het Ondernemersplein van de overheid.

Een cursus is geen eis. Wat telt, is een diploma dat de Landelijke commissie sociale hygiëne (Lcsh) erkent, plus je registratie. Het SVH-diploma dat je krijgt als je slaagt voor het examen, is zo'n diploma, ook als je geen cursus hebt gevolgd.

Cursus, examen, diploma en Verklaring: het verschil

Rond Sociale Hygiëne kom je vijf begrippen tegen. Dit is wat ze betekenen:

Het diploma alleen is dus niet genoeg om als leidinggevende aan de slag te gaan. Pas met je registratie voldoe je aan de eis van sociale hygiëne uit de Alcoholwet. Hoe dat in stappen gaat, lees je in SVH-examen voorbereiden: complete uitleg.

Wie is de SVH en wie is de Lcsh?

De SVH is de Stichting Vakbekwaamheid Hospitality in Zoetermeer. Volgens haar eigen site heeft de SVH als kerndoel de vakbekwaamheid in de horeca en hospitality te vergroten. Ze ontwikkelt leermiddelen en neemt examens af, waaronder het examen Sociale Hygiëne. Het computerexamen neemt de SVH niet zelf af: dat doen Lamark en Mijn Sociale Hygiëne, onder licentie van de SVH.

De Lcsh is de Landelijke commissie sociale hygiëne, een zelfstandig bestuursorgaan onder het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. De commissie is ingesteld met de Alcoholwet, die op 1 juli 2021 de Drank- en Horecawet verving. Sinds 1 juli 2023 voert de Lcsh het Register Sociale Hygiëne. Ze erkent diploma's, schrijft mensen in en geeft de Verklaring kennis en inzicht sociale hygiëne af. Tot 1 juli 2023 beheerde de Landelijke Examencommissie van de SVH het register. Volgens de Rijksoverheid werd ongeveer 600.000 mensen uit het oude register gevraagd hun gegevens te bevestigen. Die herbevestiging is gratis en moet vóór 1 juli 2028 gebeuren.

Mag je examen doen zonder cursus?

Ja. Er zijn drie routes naar een registratie:

1. Alleen het examen. Je boekt het computerexamen bij een van de aanbieders die de SVH noemt, of een mondeling examen bij de SVH. Je bereidt je zelf voor.
2. Een cursus met examen. Je volgt een cursus bij een opleider. Die meldt je aan, en de SVH neemt het examen af aansluitend op de laatste cursusdag. De SVH noemt op haar site branche-erkende opleiders, die getoetst zijn op onder meer de kwaliteit van hun opleidingsprogramma en klachtenbehandeling.
3. Een ander erkend diploma. Naast het SVH-diploma geven ook andere door de Lcsh erkende diploma's toegang tot het register, waaronder een aantal mbo- en hbo-diploma's. Staat jouw diploma op de lijst bij de Lcsh, dan heb je geen SVH-examen nodig. Let op: een mbo- of hbo-diploma van vóór 1 januari 2015 dat nooit bij de SVH is geregistreerd, geeft geen toegang.

Wanneer is een cursus zinvol?

Een cursus kan helpen als:

• de stof helemaal nieuw voor je is, bijvoorbeeld omdat je nog niet in de horeca of een slijterij werkt;
• je beter leert met uitleg en structuur dan alleen uit een boek;
• je wilt oefenen met examenvragen en uitleg bij je fouten;
• je werkgever een training voor het hele team regelt;
• Nederlands lezen je moeite kost en je de stof liever mondeling uitgelegd krijgt.

Leer je goed zelfstandig, dan kun je ook zonder cursus. De SVH verkoopt een theorieboek (€38) en het boek Examentraining Sociale Hygiëne (€15), met vijf examentrainingen van elk 40 meerkeuzevragen (geraadpleegd op 27 oktober 2026). Let wel op dat je de hele examenstof behandelt: de tien eindtermen gaan verder dan schenken alleen, met onder meer gespreksmodellen, de Arbeidsomstandighedenwet en veiligheidsvoorzieningen. Wat de verschillende routes kosten, vergelijk je in Wat kost Sociale Hygiëne?.

Welke route past bij jou?

Twijfel je of je klaar bent voor het examen, lees dan ook Hoe moeilijk is het SVH-examen Sociale Hygiëne?.

Veelgestelde vragen

Is een cursus Sociale Hygiëne verplicht?

Nee. De wet eist kennis van sociale hygiëne en een registratie in het Register Sociale Hygiëne, geen cursus. Je mag het SVH-examen ook zonder cursus doen.

Wat is het verschil tussen het SVH-diploma en de Verklaring Sociale Hygiëne?

Het diploma krijg je van de SVH als je slaagt voor het examen. De Verklaring krijg je van de Lcsh als je je met dat diploma laat registreren; het positieve besluit op je aanvraag geldt als Verklaring.

Hoe lang is je registratie geldig?

Een registratie in het Register Sociale Hygiëne is geldig voor onbepaalde tijd. Stond je al vóór 1 juli 2023 in het oude SVH-register, dan moet je je registratie wel gratis herbevestigen, vóór 1 juli 2028.

Gaat sociale hygiëne over hygiëne in de keuken?

Nee. Sociale hygiëne gaat over verantwoord omgaan met alcohol, drugs, tabak en gokken en over een veilige omgeving voor gasten. Voor voedselveiligheid in de keuken is er HACCP.