Heb je Vaarbewijs 2 nodig op het IJsselmeer, Markermeer en de Waddenzee?

Eerst: is de boot überhaupt vaarbewijsplichtig?

Niet iedere recreatieboot vereist een Klein Vaarbewijs. De bekende criteria hebben onder meer te maken met lengte en mogelijke vaarsnelheid. Voor een snelle motorboot die sneller dan 20 km/u kan varen, kan een vaarbewijs verplicht zijn, ook als je besluit rustig te varen. Voor grotere pleziervaartuigen gelden eveneens eisen.

Als een schip niet vaarbewijsplichtig is, volgt uit de ligging van het IJsselmeer niet zonder meer dat je toch verplicht Klein Vaarbewijs II moet halen. Andere vaarregels, uitrustingseisen en veiligheidsverplichtingen blijven wél van toepassing.

Welke wateren vallen bij het Klein Vaarbewijs II?

Volgens de nautische voorlichting van Varen doe je Samen! heeft Klein Vaarbewijs I betrekking op rivieren, kanalen en een groot deel van de meren, met uitzondering van enkele grote open wateren. Klein Vaarbewijs II is voor vaarbewijsplichtige schepen nodig op onder meer:

• IJsselmeer, Markermeer en IJmeer;
• Waddenzee;
• Eems en Dollard;
• Oosterschelde en Westerschelde.

Bij de tochtvoorbereiding moet je nauwkeurig controleren welk vaarwater, havengebied en reglement van toepassing is. De algemene lijst helpt bij de studie, maar lokale bijzonderheden vereisen actuele informatie.

Waarom is het Markermeer geen 'gewoon meer'?

De naam kan misleiden. Een groot binnenmeer klinkt alsof de regels voor Klein Vaarbewijs I altijd voldoende zijn, maar het Markermeer staat uitdrukkelijk in het overzicht van wateren waarvoor het niveau van Klein Vaarbewijs II relevant is. Hetzelfde geldt voor het IJmeer.

Denk daarom niet in 'meer versus zee', maar in de aangewezen vaargebieden. Dat onderscheid is ook nuttig bij vragen over navigatie, weer en mogelijke openwateromstandigheden.

Is Klein Vaarbewijs II hetzelfde als op zee mogen varen?

Niet precies. De vaarbewijseisen voor de Noordzee zelf verschillen van die voor aangewezen binnenwateren en zeehavens. Het Klein Vaarbewijs II wordt vaak gekoppeld aan het internationale ICC voor inland and coastal waters, maar de wettelijke vaarbewijsplicht verschilt per land en gebied. Een Nederlands vaarbewijs is dus niet automatisch een onbeperkte internationale bevoegdheid.

Als je naar een buitenlandse haven wilt varen, controleer je daarom de eisen van dat land. Kijk daarnaast naar documenten voor de boot, verzekering en eventuele radioapparatuur. Het bewijs voor de schipper is slechts één onderdeel van de reisvoorbereiding.

Wat leer je extra voor het tweede examen?

Waar Klein Vaarbewijs I vooral draait om regels, veiligheid en het binnenwater, verdiept Klein Vaarbewijs II zich in navigatie op grotere wateren. Denk aan kaartwerk, afstanden, koersen, getijden, stroming en het interpreteren van nautische informatie. Je moet dus niet alleen weten waar je een bepaald bewijs nodig hebt, maar ook waarom aanvullende kennis op open water praktisch relevant is.

Een schip dat door stroom afdrijft, volgt niet automatisch de koers die op het kompas staat. En een diepte op een zeekaart is niet automatisch de actuele waterdiepte. Dat zijn voorbeelden van kennis die terugkomt in navigatievoorbereiding.

Drie routevoorbeelden

Route A: je vaart met een vaarbewijsplichtige boot op een gewoon binnenkanaal. Klein Vaarbewijs I kan binnen dat vaargebied voldoende zijn. Route B: dezelfde boot gaat het Markermeer op. Dan is het vaargebied juist relevant voor Klein Vaarbewijs II. Route C: een kleine, langzame sloep gaat een aangewezen open water op. De vraag naar vaarbewijsplicht moet opnieuw aan de feitelijke bootgegevens worden getoetst; veiligheid en regelgeving blijven hoe dan ook van toepassing.

Veelgestelde vragen

Heb ik eerst Vaarbewijs 1 nodig voor Vaarbewijs 2?

Om Klein Vaarbewijs II te verkrijgen moet je aan de eisen voor beide examendelen voldoen. De examens kunnen volgens examenplanningen afzonderlijk worden gedaan; kijk voor registratie en bewijsafgifte bij het CBR.

Is Vaarbewijs 2 verplicht voor iedere boot op de Waddenzee?

Niet voor iedere boot zonder meer. De wettelijke plicht hangt onder meer af van het vaartuig. Raadpleeg de officiële regels voor je concrete situatie.

Geldt Vaarbewijs 2 ook op de Randmeren?

Varen doe je Samen! noemt de Randmeren bij het vaargebied waar Klein Vaarbewijs I volstaat voor vaarbewijsplichtige pleziervaart, in tegenstelling tot het IJsselmeer en Markermeer.

Bron: Varen doe je Samen! – Veilig varen met het klein vaarbewijs.