Een LMRA uitvoeren: vijf vragen die je op de werkplek moet stellen

Wat is een LMRA en wanneer doe je die?

Een LMRA is een korte veiligheidscontrole op de werkplek, direct vóór je aan het werk gaat. Het doel is vaststellen of de feitelijke situatie veilig genoeg is om de taak volgens afspraak uit te voeren. De controle hoort niet alleen bij de eerste werkdag. Veranderen de omstandigheden, de omgeving, de werkzaamheden of de aanwezige mensen, dan moet je opnieuw nadenken over de risico's.

Bij VCA gaat het om veilig handelen, niet om een papieren handtekening. Een ingevuld formulier beschermt niemand als de gevaarlijke situatie blijft bestaan. De kernvraag is: kan ik dit werk nu veilig uitvoeren, met de juiste maatregelen?

Een fictieve bouwplaatssituatie

Een monteur moet op een verdiepingsvloer enkele bevestigingen aanbrengen. In de voorbereiding is vastgelegd dat de looproute vrij is en de open rand is beveiligd. Op locatie ziet de monteur drie afwijkingen: materiaal staat in de looproute, één tijdelijke leuning ontbreekt en er werkt een andere ploeg dichtbij met een hijswerktuig.

Het onjuiste antwoord zou zijn: ‘Ik begin aan de veilige kant; de leuning komt later wel terug.’ Ook alleen een veiligheidshelm opzetten lost het risico van een open rand niet op. De juiste reactie is het werk niet starten zolang de risico's niet voldoende beheerst zijn, de situatie melden en passende voorzieningen laten herstellen of beoordelen.

Vijf vragen voor jouw LMRA

1. Begrijp ik de taak? Weet je precies wat je gaat doen, met welke apparatuur en wie er in de omgeving werkt? Onduidelijke instructies zijn zelf een risico. Vraag door voordat je begint.

2. Is de werkplek veranderd? Kijk naar routes, verkeer, hoogteverschillen, openingen, opslag en werkzaamheden van andere teams. Vergelijk wat je ziet met de voorbereiding, niet met hoe het gisteren was.

3. Zijn de belangrijkste gevaren beheerst? Denk aan afscherming, afstand tot machines, energiebronnen en de staat van hulpmiddelen. Een risico dat alleen bekend is, is nog niet weggenomen.

4. Zijn vergunningen, instructies en voorzieningen aanwezig? Voor bepaalde risicovolle werkzaamheden zijn aanvullende voorwaarden nodig. Controleer of die bij jouw taak passen. Een LMRA vervangt geen vereiste vergunning, opleiding of formele controle.

5. Kan ik veilig beginnen én veilig stoppen? Weet je wat je doet als de omstandigheden veranderen of een ander team de werkzone betreedt? Als je dat niet weet, overleg dan voordat je start.

Wat als je een onveilige situatie ziet?

Stop of start het werk niet. Zorg dat je jezelf en anderen niet aan het risico blootstelt. Meld de afwijking bij de verantwoordelijke persoon volgens de werkafspraken. Laat de maatregel uitvoeren en beoordeel daarna opnieuw of de situatie veilig is. Een leidinggevende kan helpen prioriteren, maar druk of planning verandert een onveilige situatie niet in een veilige.

Het gaat daarbij niet om schuld zoeken. Een goede LMRA levert juist informatie op over praktische veranderingen die vooraf moeilijk zichtbaar waren. Leg belangrijke afwijkingen vast wanneer dat op je werkplek is afgesproken.

LMRA versus werkvergunning en TRA

Een TRA analyseert een specifieke risicovolle taak vooraf. Een werkvergunning beschrijft onder welke voorwaarden een activiteit mag plaatsvinden als zo'n vergunning nodig is. De LMRA toetst vlak voor en tijdens de uitvoering of de situatie nog met die voorbereiding overeenkomt. Ze vullen elkaar aan. Een LMRA maakt het ontbreken van een noodzakelijke TRA of werkvergunning niet acceptabel.

Het idee 'de planning is goedgekeurd, dus de klus is veilig' is daardoor onjuist. Je kunt uitstekend voorbereid zijn en tóch een nieuwe situatie aantreffen die om een stopmoment vraagt.

VCA-oefensituaties om jezelf te controleren

Situatie A: je ontvangt de juiste PBM, maar de collectieve afscherming ontbreekt. Antwoord: niet automatisch doorgaan; laat het risico en de benodigde maatregelen beoordelen. Situatie B: de taak is hetzelfde, maar de weersomstandigheden zijn veranderd. Antwoord: opnieuw de situatie beoordelen. Situatie C: een collega zegt dat de werkvergunning genoeg is. Antwoord: een vergunning vervangt niet de laatste controle op de feitelijke werkplek.

Veelgestelde vragen

Hoe lang duurt een LMRA?

Er bestaat geen universele tijdsduur die een werkplek veilig maakt. De controle moet kort en praktisch zijn, maar lang genoeg om relevante gevaren en wijzigingen te herkennen.

Wie voert de LMRA uit?

De medewerker die het werk uitvoert heeft een directe rol bij het controleren van de eigen situatie; afhankelijk van de werkzaamheden en afspraken zijn ook team en leidinggevende betrokken.

Wat als je na de LMRA een nieuw gevaar ziet?

Stop en beoordeel de nieuwe situatie voordat je doorgaat. Veiligheid is geen eenmalig vinkmoment.

Voor de actuele exameneisen en eindtermen raadpleeg je de SSVV. Volg op de werkplek steeds de plaatselijke procedures.